Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігі

Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті

Алмұрт (Pyrus L.) сорттарының биологиялық ерекшеліктерін зерттеу және селекциялық бағалау әдістемесі

Электронды оқу құралы

Авторлар ұжымы

Икрамов Ильяс Ғалымбетұлы

Аймақтық инновациялық университеті, “Инженерлік-техникалық” факультетінің деканы, PhD, қауымдастырылған профессор м.а.

Дәнебек Ақерке Бердібекқызы

Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті, Жаратылыстану ғылымдары факультеті, Биология кафедрасы, 7М01507- Биология білім беру бағдарламасы магистранты

Тойжигитова Баян Бойтаевна

Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті, Жаратылыстану ғылымдары факультеті, Биология кафедрасы, PhD, қауымдастырылған профессор

Калиева Нурзия Абдешовна

Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті, Жаратылыстану ғылымдары факультеті, Биология кафедрасы, Аға оқытушы

ӘОЖ: 583.372
ББК: 42.354

Икрамов И. Ғ., Дәнебек А.Б., Тойжигитова Б.Б., Калиева Н.А. Алмұрт (Pyrus L.) сорттарының биологиялық ерекшеліктерін зерттеу және селекциялық бағалау әдістемесі: Электронды оқу құралы / Икрамов И.Ғ., Дәнебек А.Б., Тойжигитова Б.Б., Калиева Н.А. - Түркістан, 2026.

Аңдатпа

Бұл электрондық оқу құралы алмұрт (Pyrus L.) сорттарының биологиялық ерекшеліктерін кешенді зерттеу және селекциялық бағалау әдістемесіне арналған. Еңбекте алмұрт дақылының морфологиялық, физиологиялық және экологиялық сипаттамалары ғылыми тұрғыда жүйеленіп, оларды тәжірибелік зерттеу мен бағалаудың заманауи тәсілдері ұсынылады. Электрондық құралдың мазмұны селекциялық процестің негізгі кезеңдерін – бастапқы материалды таңдау, далалық және зертханалық бақылау, биометриялық талдау, өнімділік пен төзімділік көрсеткіштерін бағалау сияқты аспектілерді қамтиды.

Оқу құралында алмұрт сорттарының өсу динамикасы, гүлдену және жеміс салу ерекшеліктері, сондай-ақ климаттық және топырақ факторларына бейімделу заңдылықтары кеңінен қарастырылған. Сонымен қатар, өсімдіктердің өнімділігіне, сапалық көрсеткіштеріне және стресс факторларға төзімділігіне әсер ететін негізгі биологиялық көрсеткіштерді анықтау әдістері берілген. Селекциялық бағалау барысында қолданылатын критерийлер мен көрсеткіштер нақты мысалдармен сипатталып, оларды практикада қолдану жолдары ұсынылған.

Электрондық форматтың ерекшелігі ретінде оқу құралында мультимедиялық элементтер, интерактивті тапсырмалар және өзін-өзі бақылауға арналған материалдар қарастырылған, бұл білімгерлердің зерттеушілік дағдыларын дамытуға және оқу процесінің тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.

Аталған оқу құралы биология, агрономия және селекция бағытында білім алатын білімгерлерге, магистранттарға, сондай-ақ ғылыми қызметкерлер мен оқытушыларға арналған және өсімдік селекциясы саласындағы теориялық білім мен практикалық дағдыларды қалыптастыруға бағытталған.