📘 БІЛІМДІ БЕКІТУ ТАПСЫРМАЛАРЫ
1.1. Алмұрт селекциясы
Мақсаттары мен ғылыми негіздері
1. АУДИО ТАПСЫРМА
chapter1_1_task1.mp3
Бұл тапсырма селекцияның ғылыми негіздерін тыңдау арқылы қабылдауға, негізгі ұғымдарды ажыратуға және ақпаратты талдауға бағытталған. Аудио мәтінде селекцияның мақсаты, генетиканың рөлі және маңызды белгілер туралы ғылыми ақпарат беріледі.
Аудионы мұқият тыңдап шығыңыз. Тыңдау барысында негізгі терминдерге және ғылыми мазмұнға назар аударыңыз.
Тыңдалым негізінде келесі сұрақтарға жауап беріңіз:
Жауаптарыңызды өз сөзіңізбен құрастырыңыз. Селекция мен генетиканың байланысын түсіндіріп, аталған белгілердің практикалық маңызын қысқаша сипаттаңыз.
📌 Орындау форматы
- жеке жұмыс
- жазбаша жауап
💡 Кеңес
Аудионы тыңдау кезінде негізгі сөздерді белгілеп отырыңыз: «селекция», «генетика», «өнімділік», «сапа», «төзімділік».
❓ Өзін-өзі тексеру
2. QR-КОД АРҚЫЛЫ ИНТЕРАКТИВТІ ТАПСЫРМА
1.1_task2_QR.png
QR-код арқылы ашылған интерактивті тапсырмада сізге селекция және генетика тақырыбы бойынша қысқа тест ұсынылады.
Тапсырма келесі бөлімдерден тұрады:
- селекцияның мақсаты мен кезеңдері
- генетикаға қатысты негізгі ұғымдар
- белгілерді сәйкестендіру (ұғым ↔ анықтама)
📝 Орындау нұсқаулығы
- QR-кодты сканерлеңіз
- Онлайн тапсырмаға өтіңіз
- Барлық сұрақтарға жауап беріңіз
- Нәтижені экранда тексеріңіз
📌 Формат: жеке жұмыс
📌 Мақсат: теориялық білімді тексеру, негізгі ұғымдарды бекіту және селекцияның ғылыми негіздерін түсіну деңгейін анықтау
💡 Кеңес
Тапсырманы орындау барысында асықпай, әр сұрақты мұқият оқыңыз. Генетика және селекция терминдеріне ерекше назар аударыңыз.3. ВИДЕО ТАПСЫРМА
🎥 Бейнематериал
Бейнематериалды мұқият қарап шығыңыз. Көру барысында селекцияның кезеңдеріне, қолданылатын әдістерге және негізгі ұғымдарға назар аударыңыз.
Бейне негізінде келесі сұрақтарға жауап беріңіз:
Жауаптарыңызды өз сөзіңізбен құрастырып, селекция кезеңдерінің өзара байланысын түсіндіріңіз. Сонымен қатар, бейнематериалда көрсетілген әдістердің алмұрт селекциясында қалай қолданылатынын сипаттаңыз.
📌 Формат
жеке жұмыс
💡 Кеңес
Бейне көру кезінде келесі ұғымдарды белгілеп отырыңыз: «будандастыру», «іріктеу», «селекция кезеңдері», «жаңа сорт».
❓ Өзін-өзі тексеру
4. ЖЕКЕ ЖҰМЫС
🔬 Мазмұны
Берілген негізгі ұғымдарды ғылыми тұрғыда түсіндіріңіз:
- – өзгергіштік
- – тұқым қуалаушылық
- – селекция
Жауап беру барысында әр ұғымның биологиялық мәнін, селекциядағы рөлін және олардың өзара байланысын ашып көрсету қажет.
🧠 Орындау нұсқаулығы
Жауапты жазу кезінде келесі құрылымды сақтаңыз:
- Әр ұғымға қысқаша ғылыми анықтама беріңіз
- Оның селекциядағы маңызын түсіндіріңіз
- Ұғымдар арасындағы байланысты көрсетіңіз
- Алмұрт селекциясына қатысты нақты мысал келтіріңіз
📍 Мысал (бағыт ретінде)
Мысалы, өзгергіштік селекцияда жаңа белгілердің пайда болуына мүмкіндік береді, ал тұқым қуалаушылық сол белгілердің ұрпақта сақталуын қамтамасыз етеді.
📌 Қосымша талаптар
- ғылыми терминдерді дұрыс қолдану
- өз сөзімен жазу
- нақты мысал келтіру (алмұрт бойынша)
📚 Нәтиже
- көлемі: 8-10 сөйлем
- логикалық құрылым сақталуы тиіс
- қорытынды болуы қажет
💡 Бағалау критерийлері
- ғылыми дұрыстығы
- терминдерді қолдану
- мысалдың сәйкестігі
- ойдың жүйелілігі
5. ТОПТЫҚ ЖҰМЫС
🔬 Мазмұны
Топтар алмұрттың идеалды сорт моделін құрастырады. Бұл модель селекцияның негізгі бағыттарына негізделуі тиіс.
🧩 Қамтылатын параметрлер
- ✔ өнімділік (жеміс саны, массасы)
- ✔ дәм (шырындылық, тәттілік деңгейі)
- ✔ төзімділік (құрғақшылық, аурулар)
- ✔ сақтау мерзімі
🧠 Орындау кезеңдері
- Топ ішінде рөлдерді бөліңіз (талдаушы, дизайнер, баяндамашы)
- Әр параметр бойынша ғылыми негіздеме жасаңыз
- Сорттың сипаттамасын құрастырыңыз
- Нәтижені визуалды түрде көрсетіңіз
📊 Формат
- постер
- презентация
- схема / инфографика
📌 Мақсат
- селекция бағыттарын терең түсіну
- ғылыми ойлау мен топтық жұмысты дамыту
- теорияны қолдану
🎯 Нәтиже
- топтық қорғау (3-5 минут)
- сорттың толық сипаттамасы
💡 Бағалау
- ғылыми негізділігі
- толықтығы
- визуал сапасы
- топтық жұмыс